Zie voor een aantal begrippen dat in onderstaande tekst wordt gebruikt de begrippenlijst aan het eind van de tekst. De eerste keer dat zij in de tekst verschijnen zijn zij vetgedrukt.

In de wereld van de spiritualiteit bestaan veel fenomenen die doorgaans als onverklaarbaar worden beschouwd. Waarop zou bijvoorbeeld de werking van verschijnselen als intuïtie, telepathie, astrologie, channelling, homeopathie etc. gebaseerd kunnen zijn? Bij deze fenomenen lijkt men steeds te maken te hebben met een onzichtbare en contactloze interactie en overdracht van informatie, die desondanks niet ontkend kunnen worden.

Er zijn echter in dit verband minder 'zweverige' maar desondanks opvallende verschijnselen die vragen oproepen. Wat bijvoorbeeld te denken van de vogeltrek: hoe vinden de vogels ieder jaar weer de (juiste) weg naar het zuiden of het noorden? Of de trek van vissen naar hun vaste paaigebied? En het bekende voorbeeld van de klok, die blijft stilstaan op het moment dat de eigenaar overlijdt?

Inzichten, ontwikkeld gedurende de laatste decennia door onderzoekers van de hierboven genoemde fenomenen in de spirituele wereld, wijzen erop dat deze interactie of informatieoverdracht wel eens zou kunnen plaatsvinden door middel van een 'veld' (vergelijkbaar met een elektromagnetisch veld waarop radio-ontvangst gebaseerd is) dat het Akashaveld wordt genoemd. Dat zou inhouden dat informatie zich overal in het universum bevindt en dus ook overal opgepikt kan worden door mensen en dieren, maar óók door planten.

Door het Akashaveld wordt dus geen kracht of straling, maar informatie overgedragen. De vraag is of dat veld alleen invloed heeft op materie zoals dat bij de zwaartekracht of een magneet het geval is. Het is heel goed denkbaar dat informatieoverdracht of interactie door middel van het Akashaveld invloed heeft op de geest van mens of dier.

De wisselwerking tussen de deeltjes en systemen die in het ruimtetijdcontinuüm ontstaan en daarin evolueren, herinnert ons aan het eeuwenoude begrip 'Akasha' van de Hindoes in het oude India. Zij zaten lang geleden al op dit spoor. Er lijkt inderdaad een verborgen realiteit in de kosmos te bestaan, in de vorm van een veld dat informatie kan bevatten en overdragen en de dingen op die manier verbindt en met elkaar in verband brengt.

De term 'Akasha' staat in het Sanskriet voor 'ruimte' of 'ether'. Het is het meest fundamentele van de vijf elementen waaruit de kosmos bestaat (vata = lucht; agni = vuur; ap = water; prithivi = aarde en als vijfde dus akasha = ruimte of ether) en het is niet uit atomen (materie) opgebouwd. Daardoor kan zij de gehele kosmos vullen en doordringen. Akasha bevat de vier overige elementen in zichzelf, maar bevindt zich tegelijkertijd buiten deze elementen, aangezien Akasha tijd en ruimte overstijgt.

De huidige theorie omtrent het Akashaveld werd in de loop van de vorige eeuw en het afgelopen decennium in de 21e eeuw met name ontwikkeld door Ervin Laszlo (1932), wetenschapper, filosoof, musicus en schrijver. Hij zag opmerkelijke overeenkomsten tussen het Indiase Akashaveld en het zogenaamde Nulpuntenergieveld uit de kwantummechanica. Hij stelde deze op één lijn en gaf er de gezamenlijke naam Akashaveld of A-veld aan, doelbewust gekozen als een wetenschappelijk klinkende term voor een eerbiedwaardig, spiritueel idee uit de metafysica.

Kwantummechanica is de wetenschap die gaat over gedragingen van elementaire deeltjes, dat wil zeggen de deeltjes waaruit atomen bestaan en waarvoor de klassieke mechanica van Newton niet geldt. De ontwikkeling van de kwantummechanica, sinds het begin van de 20e eeuw kan samen met die van de relativiteitstheorie beschouwd worden als de overgang van de klassieke (Newtoniaanse) natuurkunde naar de moderne natuurkunde.

Kwantumfysica is de wetenschap van de toepassing van de kwantummechanica op fysische (natuurkundige) gebieden. Het wordt doorgaans door onderzoekers niet als zelfstandig vakgebied beoefend, maar men vindt het wel vaak als (deel)vak in een universitaire opleiding. Voorbeelden van kwantumfysische verschijnselen zijn: supergeleiding, laserwerking, halfgeleiding en fluorescentie.

De basisprincipes van de kwantummechanica werden in de loop van de 20e eeuw geformuleerd. Die komen er uiteindelijk op neer dat de mechanica van het ultraminuscule, subatomaire domein van de werkelijkheid (dus van de deeltjes waaruit atomen bestaan) nog vreemder is dan men zich ooit had voorgesteld. De ontdekkingen wijzen er bijvoorbeeld op dat zelfs de kleinst mogelijke herkenbare eenheden van respectievelijk materie, kracht en licht, in werkelijkheid uit energie bestaan.

Het gaat in de kwantummechanica echter niet om continu stromende energie. Het is gebleken dat het energieniveau van atomen en elektronen, dat wil zeggen de hoeveelheid energie die zij kunnen afstaan of opnemen, sprongsgewijs met bepaalde vaste hoeveelheden of kwanta verandert. Vandaar het woord kwantummechanica. Zulke energiekwanta zijn niet stoffelijk, ook al kunnen zij materieachtige eigenschappen bezitten, zoals massa, gravitatie (zwaartekracht) en inertie als gevolg van massa (massatraagheid: de eigenschap van dingen om te volharden in de toestand van rust of beweging waarin zij zich bevinden). Pas als de deeltjes worden waargenomen nemen zij een definitieve vorm aan. Daarvóór zijn zij golf én deeltje tegelijk.

Deze deeltjes zijn zonder tijdsverlies en non-energetisch met elkaar verbonden of met elkaar 'verstrengeld', hoe groot de afstand tussen de deeltjes ook mag zijn. Op kwantumniveau gedraagt de werkelijkheid zich voor onze begrippen erg vreemd en is deze niet plaatsgebonden, oftewel non-lokaal: het hele universum is een netwerk van onderlinge verbindingen, een netwerk dat tijd en ruimte overstijgt.

In 1994 ontdekte Walter Schempp, hoogleraar wiskunde aan de universiteit van Siegen (Duitsland) dat materie zoals wij die kennen (op atomair niveau) de geschiedenis van de gebeurtenissen die het heeft ondergaan voortdurend non-lokaal uitzendt. Deze informatie wordt ontvangen door andere materie die daar door middel van kwantumuitwisseling een interactie mee aangaat. Hij noemde zijn ontdekking 'kwantumholografie', omdat dit verschijnsel de eigenschappen van de reeds bekende holografie vertoonde en bovendien van non-lokale (niet plaatsgebonden) aard is.

Zijn ontdekking onderstreept de gedachte dat de rol van informatie in het universum wellicht van even groot belang is als die van energie. Ons stoffelijk bestaan is afhankelijk van de verdichte energie die wij materie noemen, maar het vermogen van wezens in het universum om iets van wat dan ook te weten, stoelt op informatie.

Het inzicht breekt baan dat het universum - met alle dingen die het bevat - een optimaal geïntegreerd en samenhangend systeem is, zoals een levend organisme dat is. De cruciale eigenschap ervan is dat alle bestanddelen er informatie genereren die wordt opgeslagen en overgedragen aan alle andere bestanddelen. Deze eigenschap is in alle mogelijke opzichten fundamenteel. Zij verheft een universum, dat zich anders in den blinde een weg zou zoeken van het ene evolutiestadium naar het volgende, tot een hecht systeem van wederkerige verbindingen dat voortbouwt op de door dat systeem al eerder voortgebrachte informatie.

Aan het eind van de 20e eeuw bestond een van de grote ontdekkingen van de wetenschap uit aanwijzingen dat de kwantumfysica zich, vanuit haar oorsprong in de subatomaire fysica, ook uitstrekt tot in de macrofysica van de gewone wereld, dat wil zeggen het dagelijkse leven. De voornaamste kwantumeigenschappen zoals verstrengeling, coherentie (samenhang), non-lokaliteit en resonantie van de subatomaire of elementaire deeltjes, lijken zich ook tot de biologie, het bewustzijnsonderzoek en verder daarbuiten uit te strekken. Dit lijkt erop te wijzen dat er in de dagelijkse wereld zoiets als een 'kwantumveld' of 'nulpuntenergieveld' werkzaam is.

Het eerder genoemde Akashaveld is een universeel veld dat aansluit bij het in de wetenschap reeds bekende 'G-veld' (gravitatie- of zwaartekrachtsveld), het 'EM-veld' (elektromagnetisch veld) en de op korte afstanden aantrekkende en afstotende nucleaire krachtsvelden, die een atoom zijn vorm doen behouden. Daarnaast is er dus sprake van een nulpuntenergieveld dat met het Akashaveld zou overeenstemmen.

Het nulpuntenergieveld is de bron en grondslag van onze volledige werkelijkheid. Alles wat in ons universum bestaat, zou dus uit dit veld afkomstig zijn. Het nulpuntenergieveld nodigt ons uit om ons open te stellen voor een nieuw paradigma en om een radicaal nieuw inzicht in de verborgen aard van de werkelijkheid te omhelzen, ook al druist het in tegen wat we geneigd zijn te denken. Het verklaart hoe de wereld die wij kennen en waarin wij leven - onze onloochenbare en vertrouwde werkelijkheid - in een duizelingwekkend tempo van miljarden keren per seconde voortkomt uit en weer opgaat in het universele veld van potenties.

Alles wat wij kennen, alles wat bestaat, is in dat geval afkomstig uit dit veld en zal er vroeg of laat in terugkeren om terug te komen in deze of gene andere vorm, misschien tot een compleet nieuw universum...

Volgens de hypothese van het Akashaveld zou men het menselijk brein kunnen opvatten als een ontvanger van informatie vanuit dat veld, vergelijkbaar met een radio- of televisieontvanger, die hun informatie oppikken uit de ether. Dat zou dan bijvoorbeeld verklaren hoe het komt dat de diverse gekozen deelnemers aan een familieopstelling zich gaan gedragen als de persoon die zij moeten uitbeelden in relatie tot de hoofdpersoon.

Als men nu erkent dat er zoiets als het Akashaveld bestaat, wordt daarmee een aantal verschijnselen verklaarbaar, verschijnselen die daarvoor nogal mysterieus en onverklaarbaar leken. Voorbeelden van verschijnselen waarvoor de hypothese van het Akashaveld een verklaring zou kunnen geven zijn:

Inmiddels is er over het Akashaveld en wat daarmee samenhangt uitgebreide literatuur verschenen. Aan het eind van dit artikel staat een lijst met enkele titels van boeken op dit terrein, of ermee samenhangende terreinen.

Fritjof Capra (1939) bijvoorbeeld, theoretisch natuurkundige en schrijver, heeft al in de jaren '70 van de vorige eeuw in zijn invloedrijke boek De tao van fysica gewezen op de opmerkelijke overeenkomsten tussen de kwantumfysica en de mystieke inzichten van het taoïsme, hindoeïsme en boeddhisme. In zijn werk staat de verenigde idee van universele verbondenheid van alles met alles centraal.

Ervin Laszlo verkende, zoals reeds eerder werd vermeld, aan de hand van het nulpuntenergieveld de mogelijkheid dat het Akashaveld een verklaring voor deze universele verbondenheid zou bieden. In zijn werk neemt de verenigde idee van informatie een centrale plaats in. Alles wat er in onze wereld gebeurt, komt volgens Laszlo voort uit en bestaat uit op elkaar inwerkende golven of patronen van energie en informatie in het Akashaveld. Deze golven in-formeren - geven vorm aan - de manifeste stoffelijke wereld. Volgens Laszlo's theorie zijn deze golfvormen overal in het Akashaveld voorhanden.

Laszlo ziet het Akashaveld als een onvergankelijke en volledige registratie of holografische opslagplaats van alle energie en informatie van het universum: de databank van wat er ooit is gebeurd. Zijn conclusie is dat het heel goed mogelijk is dat er iets bestaat dat de dingen in de natuurlijke wereld in samenhang met elkaar brengt en houdt.

Voor degenen die in het Akashaveld geïnteresseerd zijn, volgen hieronder de titels van een aantal boeken die (soms alleen zijdelings) daarover gaan.

Vlaardingen 20 oktober 2011